BÁC SĨ NÓI DỄ HIỂU
Đau đầu có cần chụp MRI không? Khi nào chưa cần, khi nào phải đi cấp cứu
Đau đầu không phải lúc nào cũng cần chụp MRI. Hiểu nhóm đèn xanh, vàng, đỏ; khi nào nên khám và khi nào cần cấp cứu ngay.
Điều quan trọng cần hiểu
Chụp MRI sọ não có thể giúp tìm khối u, chảy máu, viêm hay nhồi máu não, nhưng đau nửa đầu và đau đầu do căng thẳng thường cho phim bình thường. Đau quen thuộc, không có triệu chứng mới thường chưa cần chụp. Đau kiểu mới, ngày càng nặng, hoặc mới có sau 50 tuổi thì nên đi khám. Đau đột ngột, dữ dội, hoặc kèm méo miệng, yếu liệt, nói khó, co giật: đi cấp cứu ngay.
Đau đầu có nên chụp MRI cho yên tâm?
Bạn bị đau đầu mấy hôm nay, và bạn đang nghĩ: hay là đi chụp MRI sọ não cho yên tâm?
Nhiều người tin rằng chụp MRI là cách kiểm tra kỹ nhất cho mọi cơn đau đầu.
Nhưng với nhiều cơn đau đầu, chụp MRI chưa phải việc cần làm.
Và ở một số trường hợp, MRI lại không phải là phương pháp tối ưu nhất.
Bác sĩ Long xin kính chào quý khán giả.
Nếu bạn đang băn khoăn là mình bị đau đầu có nên chụp MRI không thì câu trả lời của tôi là: đau đầu không có nghĩa là phải chụp MRI.
Điều quyết định là cơn đau của bạn thuộc nhóm nào.
Hãy hình dung đau đầu được chia thành ba nhóm như ba màu đèn giao thông.
Đèn xanh: đau đầu quen thuộc, thường chưa cần chụp.
Đèn vàng: nên đi khám, để bác sĩ quyết định có cần chụp hay không.
Đèn đỏ: phải đi cấp cứu ngay.
Video này giúp bạn hiểu đúng, không thay thế buổi khám trực tiếp với bác sĩ.
Vì sao chụp MRI thường vẫn bình thường?
Trước hết, vì sao không phải cơn đau đầu nào cũng cần chụp?
Chụp MRI có thể giúp chẩn đoán một số nguyên nhân gây đau đầu như: khối u, chảy máu não, viêm não, nhồi máu não.
Nhưng những kiểu đau đầu hay gặp nhất, như đau nửa đầu, hay đau đầu do căng thẳng, thường không để lại tổn thương nào trên phim chụp MRI.
Cơn đau là thật.
Nhưng kết quả MRI lại bình thường.
Vì vậy, thứ giúp xếp cơn đau vào đúng nhóm không phải là máy chụp.
Mà là câu chuyện cơn đau của bạn: bắt đầu thế nào, thay đổi ra sao.
Cùng với kết quả khám thần kinh của bác sĩ.
Bây giờ, hãy xem bạn đang ở nhóm nào.
Đèn xanh: đau quen thuộc có cần chụp?
Nhóm thứ nhất: đèn xanh.
Đau đầu thường chưa cần chụp MRI.
Ví dụ, bạn đã bị đau nửa đầu nhiều năm.
Những lần đau khá giống nhau.
Không có triệu chứng gì mới.
Trước đây, bác sĩ đã khám và xác định đây là đau nửa đầu, hoặc một dạng đau đầu thông thường.
Và lần này, cơn đau vẫn giống những lần trước.
Khi đó, thông thường bạn không cần chụp MRI chỉ để kiểm tra lại.
Tất nhiên, nếu bác sĩ đang theo dõi một bệnh lý cụ thể của bạn, việc chụp lại có thể cần thiết.
Và đèn xanh không có nghĩa là bỏ mặc cơn đau.
Nếu đau đầu xảy ra thường xuyên, ảnh hưởng đến công việc, giấc ngủ, hoặc bạn phải dùng thuốc giảm đau liên tục, hãy đi khám.
Mục đích lúc này là để được điều trị phù hợp, chứ không nhất thiết là để chụp.
Nhưng nếu cơn đau lần này không còn giống trước nữa thì sao?
Đó là nhóm thứ hai: đèn vàng.
Đèn vàng: khi nào nên đi khám?
Nên đi khám để bác sĩ quyết định có cần chụp MRI hay không.
Hãy sắp xếp đi khám nếu bạn thấy mình trong một trong năm tình huống sau.
Một: trước đây bạn ít khi đau đầu, nhưng gần đây đau nhiều hơn.
Hai: cơn đau ngày càng dày, ngày càng nặng, hoặc khác hẳn những lần trước.
Ba: bạn trên 50 tuổi, và mới xuất hiện một kiểu đau đầu mới.
Bốn: bạn có tiền sử ung thư, hoặc bị suy giảm miễn dịch.
Năm: cơn đau thay đổi rõ theo tư thế.
Ví dụ, đứng lên thì đau nhiều, nằm xuống thì đỡ.
Hoặc ngược lại.
Ở nhóm này, bác sĩ cần hỏi kỹ bệnh sử và khám trực tiếp cho bạn.
Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định chụp MRI sọ não để tìm nguyên nhân.
Có nên tự đi chụp MRI trước khi khám?
Và đây là điều quan trọng: bạn không cần tự đi chụp MRI trước rồi mới đi khám.
Vì mỗi nguyên nhân đau đầu lại có kỹ thuật phát hiện khác nhau, chẳng hạn như u não thì thường chụp MRI có tiêm thuốc đối quang từ, phình mạch não thì cần chụp thêm mạch máu não.
Tự đi chụp trước, bạn có thể chụp chưa đúng loại cần thiết.
Vì vậy, hãy đi khám trước.
Bác sĩ sẽ quyết định có cần chụp không, và nếu cần thì chụp phương pháp nào.
Còn bây giờ là nhóm tôi muốn bạn nhớ nhất, khi gặp các tình huống sau đây bạn hãy nhanh chóng đến viện hoặc báo động cho người thân đưa mình đến viện cấp cứu.
Đèn đỏ: đau đầu nào phải cấp cứu?
Nhóm thứ ba: đèn đỏ.
Đau đầu cần đi cấp cứu ngay.
Hãy hình dung: bạn đang hoàn toàn bình thường.
Đột nhiên, một cơn đau đầu cực kỳ dữ dội ập đến.
Cơn đau tăng lên mức rất nặng chỉ trong vài giây, hoặc vài phút.
Đó có thể là cơn đau đầu dữ dội nhất mà bạn từng gặp trong đời.
Khi đó, hãy đến bệnh viện ngay.
Vì bác sĩ cần loại trừ những nguyên nhân nguy hiểm, trong đó có chảy máu trong sọ.
Cấp cứu: vì sao chụp CT trước MRI?
Và đây là điều nhiều người bất ngờ.
Trong tình huống cấp tính như vậy, phương pháp thường được dùng đầu tiên là chụp cắt lớp vi tính sọ não.
Chứ không phải MRI.
Vì cắt lớp vi tính chụp nhanh, và rất nhạy trong việc phát hiện máu mới chảy trong sọ.
Sau đó, nếu cần, bác sĩ mới làm thêm MRI, chụp mạch máu, hoặc các xét nghiệm khác.
8 dấu hiệu phải gọi 115 ngay
Bạn cũng cần đi cấp cứu ngay nếu đau đầu đi kèm một trong những dấu hiệu sau.
Méo miệng.
Yếu hoặc tê đột ngột một bên tay chân.
Nói khó.
Nhìn mờ, hoặc rối loạn thị giác mới xuất hiện.
Đi không vững.
Co giật.
Lú lẫn.
Hoặc lơ mơ, rối loạn ý thức.
Đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ, chảy máu trong não, hoặc những bệnh lý thần kinh nguy hiểm khác.
Người bệnh cần được đánh giá càng sớm càng tốt.
Hãy gọi cấp cứu 115, hoặc nhờ người đưa đến bệnh viện.
Đừng tự lái xe, và đừng chờ xem cơn đau có đỡ không.
Sốt, cứng gáy, mang thai: có khẩn cấp?
Có hai tình huống nữa cũng cần được đánh giá sớm.
Một: đau đầu kèm sốt cao, cứng gáy, hoặc người mệt lả, yếu đi rõ rệt.
Hai: bạn đang mang thai hoặc mới sinh, mà xuất hiện một cơn đau đầu mới, dữ dội.
Khi đó, cần được đánh giá khẩn cấp.
Bạn đang ở màu đèn nào?
Vậy, lần tới khi bị đau đầu, hãy tự hỏi: mình đang ở màu đèn nào?
Đèn xanh: kiểu đau quen thuộc, không có dấu hiệu mới, khám thần kinh bình thường.
Thường không cần chụp MRI.
Đèn vàng: đau đầu mới xuất hiện, thay đổi rõ, ngày càng dày hoặc ngày càng nặng.
Hãy đi khám để bác sĩ quyết định có cần chụp hay không.
Đèn đỏ: đau đột ngột, cực kỳ dữ dội, hoặc kèm yếu liệt, méo miệng, nói khó, co giật, lú lẫn.
Hãy đi cấp cứu ngay.
Đau đầu không có nghĩa là phải chụp MRI.
Điều quan trọng là biết mình ở nhóm nào, để được kiểm tra đúng cách, vào đúng lúc.
Nếu thấy video này hữu ích, bạn có thể đăng ký kênh.
Nếu trong nhà bạn có người hay bị đau đầu, hãy gửi video này cho họ.
Nhất là phần đèn đỏ.
Biết sớm những dấu hiệu đó có thể giúp họ đến bệnh viện kịp thời.
Nếu bạn có câu hỏi về vấn đề sức khỏe, hãy để lại bình luận bên dưới.
Chúc quý vị nhiều sức khỏe.
Video giải thích
Hỏi nhanh – đáp gọn
Bị đau đầu có nên tự đi chụp MRI trước rồi mới đi khám không?
Không cần. Mỗi nguyên nhân cần một kỹ thuật chụp khác nhau, ví dụ u não thường chụp MRI có tiêm thuốc đối quang từ, phình mạch não cần chụp thêm mạch máu não. Hãy đi khám trước để bác sĩ chọn đúng loại.
Đau đầu dữ dội đột ngột thì chụp CT hay MRI?
Thường chụp cắt lớp vi tính (CT) sọ não trước, vì chụp nhanh và rất nhạy với máu mới chảy trong sọ. Sau đó, nếu cần, bác sĩ mới làm thêm MRI, chụp mạch máu hoặc xét nghiệm khác.
Bị đau nửa đầu nhiều năm có cần chụp MRI kiểm tra lại không?
Nếu bác sĩ đã chẩn đoán trước đó và cơn đau lần này vẫn giống những lần trước, không có triệu chứng mới, thường không cần chụp lại. Nếu đau ảnh hưởng công việc, giấc ngủ hoặc phải dùng thuốc giảm đau liên tục, hãy đi khám để được điều trị phù hợp.
Trên 50 tuổi mới bị đau đầu có đáng lo không?
Một kiểu đau đầu mới xuất hiện sau 50 tuổi thuộc nhóm đèn vàng: nên đi khám để bác sĩ quyết định có cần chụp MRI hay không.
Tham khảo
- American College of Radiology (ACR) — ACR Appropriateness Criteria® Headache — Revised 2022
- American Headache Society — Evans RW et al. Neuroimaging for Migraine: Systematic Review and Evidence-Based Guideline (first published 2019)
- American College of Emergency Physicians (ACEP) — Clinical Policy: Adult Patients Presenting to the Emergency Department With Acute Headache (2019)
