Gan nhiễm mỡ độ 1 có đáng lo không? Có cần uống thuốc không?

Điều quan trọng cần hiểu

Gan nhiễm mỡ độ 1 nghĩa là trên siêu âm, lượng mỡ trong gan còn ở mức nhẹ. Tình trạng này thường chưa nguy hiểm ngay và có thể cải thiện khi giảm cân, vận động, hạn chế rượu bia, kiểm soát đường huyết, mỡ máu, huyết áp. Không phải ai cũng cần uống thuốc. Người có tiểu đường, béo bụng hoặc nhiều rối loạn chuyển hóa nên hỏi bác sĩ về việc kiểm tra xơ hóa gan.

Gan nhiễm mỡ độ 1 có nguy hiểm không?

Bạn vừa đi siêu âm bụng, và trên phiếu kết quả có một dòng: gan nhiễm mỡ độ 1.

Có người nghĩ: độ 1 thôi mà, chắc nhẹ, không cần quan tâm.

Nhưng cũng có người lại rất lo: mình bị bệnh gan rồi.

Không biết có nguy hiểm không?

Sau này có thành xơ gan không?

Thực ra, cả hai cách nghĩ này đều chưa hoàn toàn đúng.

Bởi vì để biết gan nhiễm mỡ có đáng lo hay không, chúng ta không thể chỉ nhìn vào chữ độ 1.

Bác sĩ Long xin kính chào quý khán giả.

Nếu bạn đang bị gan nhiễm mỡ độ 1 và đang băn khoăn: có nguy hiểm không?

Có cần điều trị không?

Thì câu trả lời ngắn gọn là: gan nhiễm mỡ độ 1 thường chưa phải tình trạng nguy hiểm ngay lúc này.

Nhưng cũng không nên coi như không có gì.

Điều quan trọng hơn chữ độ 1 là hai câu hỏi.

Một: gan đã bắt đầu bị xơ, tức là hình thành mô sẹo, hay chưa?

Hai: bạn có những yếu tố nào khiến bệnh dễ tiến triển hơn không?

Và có một tin tốt: gan nhiễm mỡ ở giai đoạn sớm hoàn toàn có thể cải thiện.

Gan nhiễm mỡ độ 1 là gì?

Vậy gan nhiễm mỡ độ 1 thực ra là gì?

Nói đơn giản, gan nhiễm mỡ nghĩa là trong gan có nhiều mỡ hơn bình thường.

Khi siêu âm, gan có nhiều mỡ thường sẽ sáng hơn.

Nếu mức tăng sáng còn nhẹ và các cấu trúc trong gan vẫn nhìn tương đối rõ, hình ảnh này thường được mô tả là gan nhiễm mỡ độ 1.

Nhưng có một điều rất quan trọng mà chỉ nhìn chữ độ 1 chưa nói cho chúng ta biết.

Đó là: mức độ nhiễm mỡ và mức độ xơ hóa gan không phải là một.

Bạn có thể hình dung lá gan giống như một căn nhà.

Gan nhiễm mỡ giống như trong nhà bắt đầu chứa quá nhiều đồ.

Còn xơ hóa gan giống như căn nhà sau nhiều lần bị hư hại và sửa chữa bắt đầu để lại những vết sẹo.

Nhà có nhiều đồ chưa có nghĩa là căn nhà đã hỏng.

Tương tự, gan có mỡ chưa có nghĩa là gan đã bị xơ.

Nhưng ở một số người, nếu gan tiếp tục chịu những tác động bất lợi trong thời gian dài, gan có thể bị tổn thương và dần hình thành mô sẹo.

Mô sẹo đó được gọi là xơ hóa gan.

Nếu xơ hóa tiếp tục nặng lên trong nhiều năm, cuối cùng mới có thể tiến đến xơ gan.

Vì vậy: gan nhiễm mỡ, xơ hóa gan và xơ gan là ba mức độ rất khác nhau.

Đừng nghe chữ gan nhiễm mỡ rồi nghĩ ngay rằng mình đang trên đường chắc chắn tiến tới xơ gan.

Gan nhiễm mỡ độ 1 có đáng lo không?

Vậy gan nhiễm mỡ độ 1 có đáng lo không?

Với nhiều người, câu trả lời là: chưa đáng lo quá mức.

Các nghiên cứu theo dõi cho thấy gan nhiễm mỡ đơn thuần thường tiến triển khá chậm.

Nhưng tốc độ tiến triển ở mỗi người rất khác nhau.

Có người tình trạng gần như ổn định trong nhiều năm.

Có người thậm chí cải thiện khi giảm cân, vận động và kiểm soát tốt các vấn đề chuyển hóa.

Nhưng cũng có một số người bệnh tiếp tục tiến triển.

Và đây là điều quan trọng nhất tôi muốn bạn nhớ.

Nguy cơ gặp các biến chứng nặng về sau liên quan nhiều hơn đến mức độ xơ hóa gan, chứ không chỉ phụ thuộc vào lượng mỡ nhìn thấy trên siêu âm.

Nói đơn giản: mỡ cho biết gan đang có một vấn đề.

Còn xơ hóa cho biết vấn đề đó đã để lại mô sẹo trong gan đến mức nào.

Đó là lý do hai người cùng được ghi gan nhiễm mỡ độ 1, nhưng nguy cơ lâu dài lại có thể rất khác nhau.

Vì sao cùng độ 1 mà có người đáng lo hơn?

Tại sao cùng độ 1 mà có người đáng lo hơn?

Giả sử có hai người cùng đi siêu âm.

Cả hai đều được kết luận: gan nhiễm mỡ độ 1.

Người thứ nhất không bị tiểu đường, không thừa cân, vòng bụng bình thường và không có nhiều vấn đề về chuyển hóa.

Người thứ hai cũng chỉ bị gan nhiễm mỡ độ 1, nhưng lại bị tiểu đường, béo bụng, huyết áp cao và mỡ máu cao.

Hai người này không có nguy cơ giống nhau.

Tại sao?

Bởi vì ở người bị tiểu đường, béo phì hoặc có nhiều rối loạn chuyển hóa, cơ thể xử lý đường và chất béo không tốt như bình thường.

Gan vì thế dễ tiếp tục tích tụ mỡ và phải chịu nhiều tác động bất lợi hơn.

Ở một số người, nếu tình trạng này kéo dài, gan có thể bị viêm và tổn thương.

Cơ thể sẽ cố gắng sửa chữa những tổn thương đó.

Nhưng nếu quá trình tổn thương và sửa chữa cứ lặp đi lặp lại, mô sẹo có thể dần hình thành trong gan.

Đó chính là xơ hóa gan.

Vì vậy, người có tiểu đường, béo phì hoặc nhiều vấn đề chuyển hóa đi kèm thường có nguy cơ bệnh gan tiến triển cao hơn.

Không phải vì chữ độ 1 của họ nặng hơn.

Mà bởi vì cơ thể của họ đang có nhiều yếu tố khiến gan dễ tiếp tục bị tổn thương hơn.

Ai cần chú ý nhiều hơn?

Vậy ai cần chú ý nhiều hơn?

Nếu bạn chỉ tình cờ phát hiện gan nhiễm mỡ nhẹ và không có nhiều yếu tố nguy cơ, khả năng bệnh gan tiến triển nặng thường thấp hơn.

Nhưng nên chú ý hơn nếu bạn có những vấn đề sau.

Tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường tuýp 2.

Thừa cân hoặc béo bụng.

Đường huyết cao.

Mỡ máu bất thường.

Huyết áp cao.

Hoặc nhiều vấn đề này xuất hiện cùng lúc.

Nếu bạn thường xuyên uống nhiều rượu bia, gan cũng phải chịu thêm một tác động bất lợi khác.

Ngoài ra, nếu các xét nghiệm về gan bất thường kéo dài, bác sĩ cũng có thể cần kiểm tra thêm.

Điểm quan trọng ở đây là: không nên đánh giá gan nhiễm mỡ chỉ bằng một dòng trên tờ siêu âm.

Có cần điều trị, có cần uống thuốc không?

Vậy gan nhiễm mỡ độ 1 có cần điều trị không?

Câu trả lời là: có cần xử lý.

Nhưng không có nghĩa là ai cũng phải uống thuốc.

Đây là điều rất nhiều người hiểu nhầm.

Nghe đến gan nhiễm mỡ, nhiều người lập tức nghĩ: phải uống thuốc bổ gan.

Phải uống thuốc mát gan.

Phải tìm thuốc làm tan mỡ trong gan.

Nhưng hãy nhìn lại nguyên nhân.

Nếu mỡ tích tụ trong gan chủ yếu liên quan đến thừa cân, ít vận động, đường huyết cao hoặc các vấn đề chuyển hóa, thì chỉ uống một sản phẩm bổ gan mà không thay đổi những vấn đề này sẽ không giải quyết được gốc rễ.

Với rất nhiều người bị gan nhiễm mỡ nhẹ, những việc quan trọng nhất lại rất quen thuộc.

Nếu đang thừa cân, hãy giảm cân từ từ và hợp lý.

Vận động đều đặn.

Chẳng hạn, nếu sức khỏe cho phép, bạn có thể bắt đầu bằng đi bộ nhanh khoảng ba mươi phút mỗi ngày, năm ngày trong tuần.

Ăn bớt đồ ngọt, nước ngọt, trà sữa và những thực phẩm quá nhiều năng lượng.

Hạn chế rượu bia.

Và nếu đang có tiểu đường, mỡ máu cao hay huyết áp cao, hãy kiểm soát những vấn đề đó thật tốt.

Đây không chỉ là những lời khuyên chung chung.

Các thử nghiệm trên người cho thấy khi giảm cân và thay đổi lối sống hiệu quả, lượng mỡ trong gan có thể giảm rõ rệt.

Ở một số người, lượng mỡ trong gan thậm chí có thể trở về mức bình thường.

Vì vậy, khi phát hiện gan nhiễm mỡ sớm, câu hỏi tốt hơn không phải chỉ là: tôi uống thuốc gì cho gan?

Mà nên là: điều gì đang khiến gan tôi tích mỡ, và tôi có thể thay đổi điều đó bằng cách nào?

Còn thuốc bổ gan thì sao?

Còn thuốc bổ gan thì sao?

Đây là câu hỏi rất nhiều người quan tâm.

Điều cần hiểu là: không phải ai bị gan nhiễm mỡ độ 1 cũng cần một loại thuốc dành riêng cho gan.

Một số nước hiện đã có thuốc được phê duyệt cho những người bệnh gan nhiễm mỡ đã tiến triển đến mức có viêm và xơ hóa đáng kể.

Nhưng đó là những trường hợp hoàn toàn khác với việc chỉ tình cờ phát hiện gan nhiễm mỡ độ 1.

Những thuốc này cũng phải được bác sĩ đánh giá và chỉ định.

Vì vậy: đừng tự mua thuốc chỉ vì trên phiếu siêu âm có chữ gan nhiễm mỡ.

Điều quan trọng là biết trường hợp của mình thuộc nhóm nguy cơ nào.

Làm sao biết gan đã bị xơ hay chưa?

Vậy làm sao biết gan đã bị xơ hay chưa?

Đây mới là câu hỏi rất đáng hỏi.

Không phải ai bị gan nhiễm mỡ cũng cần làm ngay những xét nghiệm phức tạp.

Thông thường, bác sĩ có thể bắt đầu bằng những thông tin khá đơn giản mà nhiều người đã có khi khám sức khỏe.

Ví dụ: tuổi, một vài xét nghiệm máu về gan, và số lượng tiểu cầu trong máu.

Từ những thông tin đó, bác sĩ có thể ước tính xem khả năng gan đã bị xơ nặng là thấp hay cao.

Nếu nguy cơ thấp, nhiều người có thể tập trung vào thay đổi lối sống và theo dõi định kỳ.

Nếu kết quả chưa rõ hoặc cho thấy nguy cơ cao hơn, bác sĩ có thể cho làm thêm phương pháp đo độ cứng của gan.

Bạn chỉ cần hiểu rất đơn giản: khi gan có nhiều mô sẹo hơn, gan thường sẽ cứng hơn.

Vì vậy, đo độ cứng của gan giúp bác sĩ đánh giá thêm nguy cơ xơ hóa.

Cách làm hiện nay thường là đi từng bước như vậy.

Chứ không phải cứ thấy gan nhiễm mỡ trên siêu âm là làm tất cả các xét nghiệm ngay.

Vậy khi nào cần đi khám sớm?

Khi nào cần đi khám sớm?

Phần lớn người bị gan nhiễm mỡ nhẹ không có triệu chứng rõ ràng.

Nhưng nếu xuất hiện vàng da hoặc vàng mắt, bụng to lên bất thường, hoặc phù chân, bạn nên đi khám sớm để tìm nguyên nhân.

Còn nếu xuất hiện nôn ra máu, đi ngoài phân đen, hoặc lú lẫn, lơ mơ, thì đây không phải những dấu hiệu thông thường của gan nhiễm mỡ nhẹ.

Bạn nên đến cơ sở y tế ngay.

Vậy nếu hôm nay bạn vừa được báo gan nhiễm mỡ độ 1, nên làm gì?

Vừa được báo gan nhiễm mỡ độ 1: làm gì?

Hãy nhớ ba bước.

Bước một: đừng hoảng, nhưng cũng đừng bỏ qua.

Gan nhiễm mỡ độ 1 thường chưa phải tình trạng nguy hiểm ngay lập tức.

Một dòng kết luận trên siêu âm cũng không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ bị xơ gan.

Bước hai: xem mình có những yếu tố nguy cơ nào.

Bạn có thừa cân hoặc béo bụng không?

Có tiểu đường hay đường huyết cao không?

Mỡ máu thế nào?

Huyết áp thế nào?

Có thường xuyên uống nhiều rượu bia không?

Các xét nghiệm về gan có bất thường không?

Những thông tin này rất quan trọng.

Bước ba: khi đi khám, đừng chỉ hỏi: gan của tôi nhiễm mỡ độ mấy?

Hãy hỏi thêm: với trường hợp của tôi, có cần kiểm tra xem gan đã bị xơ hay chưa không?

Đây mới là câu hỏi giúp đánh giá nguy cơ lâu dài tốt hơn.

Vì vậy, phát hiện sớm không phải để hoảng sợ.

Đó là cơ hội để chúng ta thay đổi những yếu tố còn có thể thay đổi được.

Nói ngắn gọn: gan nhiễm mỡ độ 1 thường là một tín hiệu để bạn bắt đầu quan tâm đến sức khỏe của mình sớm hơn, chứ không phải một bản án.

Nếu bạn thấy những video giải thích sức khỏe theo cách đơn giản như thế này hữu ích, bạn có thể theo dõi kênh và chia sẻ video cho những người đang quan tâm đến vấn đề này.

Bác sĩ Long chúc bạn nhiều sức khỏe.